截裂毛蕨(学名:Cyclosorus truncatus (Poir.) Farw.)是金星蕨科毛蕨属植物。植株高可达2米,叶多数,簇生。截裂毛蕨,常出现在生溪边林下或山谷湿地,海拔130-650米。国内分布有台湾、福建、广东、海南、广西和云南。国外分布有日本、缅甸、印度、中南半岛、斯里兰卡、马来西亚、波利尼西亚、菲律宾及澳大利亚北部。
形态特征
植株高可达2米。根状茎短而直立,粗壮,木质,先端疏被淡棕色的披针形鳞片。叶多数,簇生;叶柄长30-50厘米,基部粗6-8毫米,禾秆色,疏被贴生的棕色、卵状披针形的薄鳞片;叶片长1-1.1米,中部宽30-35(40)厘米,长圆披针形,渐尖头,基部突然变狭,二回羽裂,羽片35对以上,下部5-6对(或更多对)突然变狭,对生,斜向下,相距4-5厘米,基部一对呈卵状三角形,长宽不到1厘米,中部羽片长18-23厘米,中部宽1.8-2.5厘米,披针形,长渐尖头,基部往往稍变狭(我国的大多数标本往往变宽),圆截形,羽裂达1/3-1/2;裂片35-40对,斜展,接近,长3-6毫米,宽3-4毫米,长方形,截头或圆截头,两侧全缘。叶脉两面明显,侧脉斜上,每裂片6-10对,基部一对出自主脉基部,顶端交结成较高的三角形网眼,并自交结点向缺刻延伸出一条外行小脉和第二对的上侧一脉连接,形成斜长方形网眼,第二对的下侧一脉和第三对的上侧一脉均伸到缺刻底部,其余侧脉伸达缺刻以上的叶边。叶草质至纸质,干后草绿色,除羽轴上面有一二针毛外,两面无毛,脉间有泡状突起。孢子囊群生于侧脉中部稍下处,每裂片6-8对;囊群盖中等大,厚膜质,棕色,无毛,宿存。

本种提示
截裂毛蕨本种变异颇大,我国产的许多标本,其羽片基部往往变宽,但其他特征与模式标本无异。尖裂毛蕨Cyclosorus truncatus var. acutiloba Ching in Bull. Fan Mem. Inst. Biol.Bot. ser. 8:219. 1938.产云南耿洪和木安(Keng Hung & Muang Hing)。秦后来又将之升为C. kenghungensis Ching in Herb.。正如原描述所说,除了叶草质,裂片先端尖或微尖外,和原变种无异。北京标本馆仅存一中部羽片,其侧脉在缺刻下有2 1/2-3对,脉间无泡状凸起。
相关类群
缩羽毛蕨 Cyclosorus abbreviatus Ching et Shing ex Shing et J. F. Cheng
渐尖毛蕨 Cyclosorus acuminatus (Houtt. ) Nakai
锐片毛蕨 Cyclosorus acutilobus Ching
锐尖毛蕨 Cyclosorus acutissimus Ching ex Shing et J. F. Cheng
线羽毛蕨 Cyclosorus angustipinnus (Ching) Shing
狭羽毛蕨 Cyclosorus angustus Ching
干旱毛蕨 Cyclosorus aridus (Don) Tagawa
下延毛蕨 Cyclosorus attenuatus Ching ex Shing
腺饰毛蕨 Cyclosorus aureoglandulifer Ching ex Shing
金腺毛蕨 Cyclosorus aureo-glandulosus Ching et Shing ex Ching et C. F. Zhang
百色毛蕨 Cyclosorus baiseensis Ching ex Shing
短柄毛蕨 Cyclosorus brevipes Ching et Shing
多耳毛蕨 Cyclosorus caii Ching ex Shing
三合毛蕨 Cyclosorus calvescens Ching
苍南毛蕨 Cyclosorus cangnanensis Shing et C. F. Zhang
程氏毛蕨 Cyclosorus chengii Ching ex Shing
秦氏毛蕨 Cyclosorus chingii Z. Y. Liu ex Ching et Z. Y. Liu
慈利毛蕨 Cyclosorus ciliensis Shing
棒腺毛蕨 Cyclosorus clavatus Shing
狭缩毛蕨 Cyclosorus contractus Ching ex Shing
鳞柄毛蕨 Cyclosorus crinipes (Hook. ) Ching
狭基毛蕨 Cyclosorus cuneatus Ching ex Shing
大明山毛蕨 Cyclosorus damingshanensis Ching ex Shing
光盖毛蕨 Cyclosorus decipiens Ching
德化毛蕨 Cyclosorus dehuaensis Ching et Shing
密羽毛蕨 Cyclosorus densissimus Ching ex Shing
齿牙毛蕨 Cyclosorus dentatus (Forssk.) Ching
疏羽毛蕨 Cyclosorus dissitus Ching ex Shing
独龙江毛蕨 Cyclosorus dulongjiangensis W. M. Chu
高株毛蕨 Cyclosorus elatus Ching ex Shing
广叶毛蕨 Cyclosorus ensifer (Tagawa) Shieh.
河池毛蕨 Cyclosorus euphlebius Ching
展羽毛蕨 Cyclosorus evolutus (Bedd. ) Ching
高大毛蕨 Cyclosorus excelsior Ching et Shing
国楣毛蕨 Cyclosorus fengii Ching ex Shing
平基毛蕨 Cyclosorus flaccidus Ching et Z. Y. Liu
梣叶毛蕨 Cyclosorus fraxinifolius Ching
福建毛蕨 Cyclosorus fukienensis Ching
高雄毛蕨 Cyclosorus gaoxiongensis Ching ex Shing
光叶毛蕨 Cyclosorus glabrescens Ching ex Shing
大毛蕨 Cyclosorus grandissimus Ching et Shing
粗齿毛蕨 Cyclosorus grosso-dentatus Ching ex Shing
海南毛蕨 Cyclosorus hainanensis Ching
异果毛蕨 Cyclosorus heterocarpus (Bl.) Ching
毛脚毛蕨 Cyclosorus hirtipes Shing et C. F. Zhang
毛囊毛蕨 Cyclosorus hirtisorus (C. Chr. ) Ching
河口毛蕨 Cyclosorus hokouensis Ching
学煜毛蕨 Cyclosorus houi Ching
毛蕨 Cyclosorus interruptus (Willd. ) H. Ito
闽台毛蕨 Cyclosorus jaculosus (Christ) H. Ito
景洪毛蕨 Cyclosorus jinghongensis Ching ex Shing
九龙山毛蕨 Cyclosorus jiulongshanensis Chiu et Yao ex Ching
夔州毛蕨 Cyclosorus kuizhouensis Shing
细柄毛蕨 Cyclosorus kuliangensis (Ching) Shing
贵州毛蕨 Cyclosorus kweichowensis Ching ex Shing
宽羽毛蕨 Cyclosorus latipinnus (Benth. ) Tard.-Blot
心祁毛蕨 Cyclosorus laui Ching
雷波毛蕨 Cyclosorus leipoensis Ching et H. S. Kung
龙栖山毛蕨 Cyclosorus longqishanensis Shing
阔羽毛蕨 Cyclosorus macrophyllus Ching et Z. Y. Liu
墨脱毛蕨 Cyclosorus medogensis Ching et S. K. Wu
临沧毛蕨 Cyclosorus megongensis Ching ex Shing
冕宁毛蕨 Cyclosorus mianningensis Ching ex Shing
多网眼毛蕨 Cyclosorus mollissimus Ching ex Shing
美丽毛蕨 Cyclosorus molliusculus (Wall. ex Kuhn) Ching
多囊毛蕨 Cyclosorus multisorus Ching ex Shing
南川毛蕨 Cyclosorus nanchuanensis Ching et Z. Y. Liu
南岭毛蕨 Cyclosorus nanlingensis Ching ex Shing et J. F. Cheng
南平毛蕨 Cyclosorus nanpingensis Ching
南溪毛蕨 Cyclosorus nanxiensis Ching ex Shing
黑叶毛蕨 Cyclosorus nigrescens Ching ex Shing
倒披针毛蕨 Cyclosorus oblanceolatus Shing et C. F. Zhang
峨眉毛蕨 Cyclosorus omeigensis Ching
对羽毛蕨 Cyclosorus oppositipinnus Ching et Z. Y. Liu
对生毛蕨 Cyclosorus oppositus Ching ex Shing
腺脉毛蕨 Cyclosorus opulentus (Kaulf.) Nakai
东方毛蕨 Cyclosorus orientalis Ching ex Shing
蝶状毛蕨 Cyclosorus papilio (Hope) Ching
蝶羽毛蕨 Cyclosorus papilionaceus Shing et C. F. Zhang
宽顶毛蕨 Cyclosorus paracuminatus Ching ex Shing et J. F. Cheng
曲轴毛蕨 Cyclosorus paradentatus Ching ex Shing
长尾毛蕨 Cyclosorus paralatipinnus Ching ex Shing
岳麓山毛蕨 Cyclosorus pararidus Ching ex Shing
华南毛蕨 Cyclosorus parasiticus (L.) Farwell.
小叶毛蕨 Cyclosorus parvifolius Ching
龙胜毛蕨 Cyclosorus parvilobus Ching et Shing ex Shing
少羽毛蕨 Cyclosorus paucipinnus Ching et C. F. Zhang
齿片毛蕨 Cyclosorus pauciserratus Ching et C. F. Zhang
屏山毛蕨 Cyclosorus pingshanensis Ching et H. S. Kung
无腺毛蕨 Cyclosorus procurrens (Mett. ) Ching
兰屿大叶毛蕨 Cyclosorus productus (Kaulf. ) Ching
越北毛蕨 Cyclosorus proximus Ching et C. H. Wang
假干旱毛蕨 Cyclosorus pseudoaridus Ching ex Shing
楔形毛蕨 Cyclosorus pseudocuneatus Ching ex Shing
狭叶毛蕨 Cyclosorus pumilus Ching ex Shing
泡泡毛蕨 Cyclosorus pustuliferus Ching ex Shing
矮毛蕨 Cyclosorus pygmaeus Ching et C. F. Zhang
石生毛蕨 Cyclosorus rupicola Ching
三都毛蕨 Cyclosorus sanduensis Shing et P. S. Wang
糙叶毛蕨 Cyclosorus scaberulus Ching
锯齿毛蕨 Cyclosorus serrifer Ching ex Shing
沙坪坝毛蕨 Cyclosorus shapingbaensis Ching ex Shing
石门毛蕨 Cyclosorus simenensis Shing et C. M. Zhang
同羽毛蕨 Cyclosorus simillimus Ching ex Shing
拟渐尖毛蕨 Cyclosorus sino-acuminatus Ching et Z. Y. Liu
中华齿状毛蕨 Cyclosorus sinodentatus Ching et Z. Y. Liu
疏囊毛蕨 Cyclosorus sparsisorus Ching ex Shing
狭脚毛蕨 Cyclosorus stenopes Ching et Shing ex Shing
假渐尖毛蕨 Cyclosorus subacuminatus Ching ex Shing et J. F. Cheng
短尖毛蕨 Cyclosorus subacutus Ching
坚叶毛蕨 Cyclosorus subcoriaceus Ching ex Shing
巨型毛蕨 Cyclosorus subelatus (Bak. ) Ching
万金毛蕨 Cyclosorus subnamburensis Ching ex Shing
台湾毛蕨 Cyclosorus taiwanensis (C. Chr.) H. Ito
泰宁毛蕨 Cyclosorus tarningensis Ching
顶育毛蕨 Cyclosorus terminans (Hook. ) Shing
河边毛蕨 Cyclosorus transitorius Ching ex Shing
黄志毛蕨 Cyclosorus wangii Ching
望谟毛蕨 Cyclosorus wangmoensis Shing et P. S. Wang
温州毛蕨 Cyclosorus wenzhouensis Shing et C. F. Zhang
武陵毛蕨 Cyclosorus wulingshanensis C. M. Zhang
寻乌毛蕨 Cyclosorus xunwuensis Ching et J. F. Cheng
雁荡毛蕨 Cyclosorus yandangensis Ching et Shing
元江毛蕨 Cyclosorus yuanjiangensis Ching ex Shing
云南毛蕨 Cyclosorus yunnanensis Ching ex Shing
朝芳毛蕨 Cyclosorus zhangii Shing
外部链接
截裂毛蕨在中文物种2000上的简介