威廉颂(荷兰语:Het Wilhelmus)是荷兰的国歌,[1]也是世界上最古老的国歌之一。歌词成于1568~1572年间,共有十五节,采用离合诗的形式,[2]各节首字母组合成一个名字Willem van Nassov,颂赞荷兰人反抗西班牙,走向独立的事迹。作者可能是Filips van Marnix van Sint-Aldegonde。
曲调来自一支法国军乐,是一首关于被孔代亲王围攻的沙特尔城的歌曲。威廉颂最初在部分荷兰民族之间流传,并在不同的历史事件中不断被传颂,直到1932年才正式立成荷兰国歌。在一般的场合下只唱第一节,如果还需要唱一节,一般是第六节。
威廉颂的歌词以威廉王的第一人称方式撰写,仿佛他本人诉说八十年战争的故事,其内容与原法国歌曲大不相同,使其在几个层面上都具有颠覆性。荷兰新教徒接管了一首反新教的歌曲,并将其改编为他们自己议程的宣传。
威廉颂的旋律源自一首罗马天主教法国歌曲,名为“Chartres”,这首歌嘲笑了1568年新教徒(新教徒)康代亲王在宗教战争期间对沙特尔围城的失败围攻。荷兰作曲家阿德里安·瓦勒里乌斯在1626年的《荷兰纪念歌》中记录了“威廉颂”的当前旋律,减慢了旋律的速度,可能是为了让它能够在教堂中演唱。
趣事
由于全曲共有15节,唱毕全曲需时长达15分钟,因此一般场合下,只唱第一节及第六节,又或者只唱第一节。由于歌曲过长,不少荷兰人均未能完整地唱毕整首歌曲,在荷兰国内,运动员不懂唱国歌的情况经常惹来媒体批评,因此不少运动员在比赛前会专门学习歌词。此外,因为历史原因,歌词包含向西班牙国王致敬的句子。显然国歌歌词提及别国元首的句子之情况奇特且绝无仅有。
历史背景与影响
威廉颂起源于荷兰革命,这是荷兰为了摆脱西班牙帝国的统治而进行的斗争。它讲述了荷兰国父威廉·奥兰治的故事,他曾是荷兰的州长,效忠于西班牙国王。在歌词中,威廉将自己比作圣经中的大卫,他侍奉暴君扫罗。就像仁慈的大卫击败了不义的扫罗,并得到上帝赐予以色列王国一样,威廉也希望得到一个王国。
威廉颂和荷兰革命应该被看作是16世纪欧洲宗教改革和由此导致的西班牙宗教裁判所对低地国家的新教徒的迫害的产物。激进的音乐不仅在讽刺罗马教士和压迫性君主方面非常有用,而且在产生超越阶级的社会凝聚力方面也非常有用。
歌词的起源不确定。“威廉颂”最早是在1568年4月的八十年战争开始和1572年4月1日布里尔的被占领之间的某个时候写成的。国歌完成后不久,有人说要么是作家、政治家和安特卫普前市长菲利普斯·马尼克斯,要么是政治家和神学家德里克·库恩赫特写的歌词。然而,这一点受到质疑,因为马尼克斯和库恩赫特都没有提到他们写过这首歌词,尽管这首歌在他们的时代非常受欢迎。威廉颂中也有一些奇怪的押韵。
在某些情况下,某些词的元音被改变,以使它们与其他词押韵。有人认为这是证据,表明马尼克斯或库恩赫特在写“威廉颂”时并不是有经验的诗人,据说他们不会采取这些小小的自由。因此,有人认为荷兰国歌的歌词是某个人为这个场合写了一首诗然后从历史上消失了的创作。最近的风格研究提到彼得·达滕可能是荷兰国歌文本的作者。荷兰和佛兰德研究人员(梅尔滕斯研究所、乌得勒支大学和安特卫普大学)偶然发现了他的风格与国歌的风格之间的惊人相似之处。
威廉颂在1932年被宣布为国歌,但它已经有着几个世纪的历史。自从1568年荷兰革命爆发以来,它就在许多正式场合和重要事件上被演唱,比如1573年哈勒姆的围攻和1578年9月18日奥兰治亲王庄严入主布鲁塞尔的仪式。据称,在1584年对威廉·奥兰治的刺客巴尔塔萨尔·杰拉尔(Balthasar Gérard)进行残酷酷刑时,卫兵们唱着这首歌,试图掩盖杰拉尔被倒猪油浇身时的尖叫声。
杰拉尔据称回应道:“唱吧!荷兰的罪人!唱吧!但要知道,很快我将被歌颂!”另一个传说声称,在1651年的导航法令(奥利弗·克伦威尔颁布的一项法令,要求北海或英吉利海峡的所有外国舰队向英国舰队致敬)之后,当荷兰旗舰布雷德罗德号拒绝降旗时,船员们高喊着唱起了“威廉颂”,作为对英国舰队罗伯特·布莱克指挥下的第一声警告炮弹的回应。在歌曲结束时,正好是第三声也是最后一声英国警告炮弹的发射,特朗普发射了一轮齐射,从而开始了古德温沙滩之战和第一次英荷战争。
在荷兰黄金时代,它基本上被构想为奥兰治-纳索家族及其支持者的国歌,这意味着在当时的政治中,这首歌是一个特定政治派别的国歌,这个派别参与了与反对派别的长期斗争(有时变得暴力,接近内战)。因此,这首歌的命运与奥兰治派别的命运相似。当莫里茨亲王访问布雷达时,号角吹奏着“威廉颂”,并且在1618年5月他在阿姆斯特丹的国事接见时也是如此。当威廉五世在1787年恢复州长权力后抵达斯库恩霍芬时,据说教堂的钟声不停地演奏着“威廉颂”。在巴达维亚革命之后,受到法国大革命的启发,它被称为“王子进行曲”,因为在爱国者的统治期间,它被禁止了,他们不支持奥兰治-纳索家族。
然而,在1813年建立荷兰王国时,“威廉颂”已经不再受欢迎。作为宣称代表整个国家并站在派别之上的君主,奥兰治家族决定与这首曾经作为派别头目的歌曲划清界限,“威廉颂”被亨德里克·托伦斯的歌曲《维恩·内兰兹·布洛德·德·阿德雷恩·弗洛伊特》取代,后者是1815年至1932年的官方荷兰国歌。然而,“威廉颂”仍然很受欢迎,并且失去了作为派别歌曲的认同,1932年5月10日,宣布在所有需要演奏国歌的正式场合上,都要演奏“威廉颂”——从而取代了托伦斯的歌曲。威廉颂曾有一首马来文翻译,当时印度尼西亚处于荷兰殖民统治之下。
在荷兰被德国占领期间,纳粹帝国委员阿瑟·赛斯-因夸特禁止了荷兰王室的所有标志,包括“威廉颂”。然后,所有荷兰抵抗运动的派别,甚至那些先前持反君主主义立场的社会主义者,都接受了这首歌。在占领之前,曾在会议上唱过“威廉颂”的亲德国的国家社会主义运动(NSB)用“荷兰血统的所有人”取代了它。1942年的英国战争电影《我们的一架飞机失踪了》将这首歌引入了英语世界的视野。这部电影讲述了一支被击落在被占领的荷兰上的英国皇家空军轰炸机机组人员,他们得到了当地居民的帮助逃脱。在电影中,当居民进行被动抵抗运动时,可以听到这首歌的旋律,而在屏幕上出现荷兰国徽时,也会播放“威廉颂”。
“威廉颂”在仪式或其他活动中只能演奏一次,如果可能的话,它应该是接待外国元首或使节时播放的最后一首音乐。在国际体育赛事中,如世界杯、欧洲足球锦标赛、奥运会和荷兰大奖赛中,也会演奏“威廉颂”。在几乎所有情况下,只会演唱/演奏第一节和第六节(或重复最后几句),或者只演唱第一节,而不是整首歌,否则将会有大约15分钟的音乐。
“威廉颂”也被广泛用于佛兰芒民族主义集会,作为与荷兰文化统一的象征。每年的集会,如“伊泽尔贝德瓦特”和“弗拉芒民族歌唱节”,在演唱第六节后结束,之后会演唱弗拉芒民族歌《弗拉芒狮》。
“威廉·纳索夫”的旋律的重要变奏集是17世纪中期的盲人钟琴演奏家雅各布·范艾克在他的变奏曲集《德·弗卢伊滕·卢斯特霍夫》中的变奏。10岁的沃尔夫冈·阿马德乌斯·莫扎特于1766年在访问荷兰时为键盘创作了一组D大调的7个变奏,现列为K. 25。理查德·施特劳斯于1892年为军乐队写了他的《威廉·冯·纳索夫》。
歌曲歌词
1568年原版歌词当代荷兰语歌词翻译第一节Wilhelmus van Nassouwe Ben ick van Duytschen bloet, Den Vaderlant getrouwe Blyf ick tot in den doet: Een Prince van Oraengien Ben ick vrij onverveert, Den Coninck van Hispaengien Heb ick altijt gheeert.Wilhelmus van Nassouwe ben ik, van Duitsen bloed, den vaderland getrouwe blijf ik tot in den dood. Een Prinse van Oranje ben ik, vrij, onverveerd, den Koning van Hispanje heb ik altijd geëerd.-第二节In Godes vrees te leven Heb ick altyt betracht, Daerom ben ick verdreven Om Landt om Luyd ghebracht: Maer God sal mij regeren Als een goet Instrument, Dat ick zal wederkeeren In mijnen Regiment.In Godes vrees te leven heb ik altijd betracht, daarom ben ik verdreven, om land, om luid gebracht. Maar God zal mij regeren als een goed instrument, dat ik zal wederkeren in mijnen regiment.我敬畏上帝,我的主, 我所皈依。 我亲爱的人民、土地, 是我的动力; 上帝引领, 如良器帮助着我。 我必定会回来, 回到我的祖国第三节Lydt u myn Ondersaten Die oprecht zyn van aert, Godt sal u niet verlaten Al zijt ghy nu beswaert: Die vroom begheert te leven Bidt Godt nacht ende dach, Dat hy my cracht wil gheven Dat ick u helpen mach.Lijdt u, mijn onderzaten die oprecht zijt van aard, God zal u niet verlaten, al zijt gij nu bezwaard. Die vroom begeert te leven, bidt God nacht ende dag, dat Hij mij kracht zal geven, dat ik u helpen mag.我多灾难的人民 我纯朴的人民; 尽管眼前的苦难 上帝不会抛下你。 虔诚祈祷, 不论白天或是黑夜: 让主赐予我力量; 我就能帮助你第四节Lyf en goet al te samen Heb ick u niet verschoont, Mijn broeders hooch van Namen Hebbent u oock vertoont: Graef Adolff is ghebleven In Vriesland in den slaech, Syn Siel int ewich Leven Verwacht den Jongsten dach.Lijf en goed al te samen heb ik u niet verschoond, mijn broeders hoog van namen hebben 't u ook vertoond: Graaf Adolf is gebleven in Friesland in de slag, zijn ziel in 't eeuwig leven verwacht de jongste dag.我的命运和生活 皆是我无法预料。 我在天上的兄弟 就能证明这道理: 阿道夫爵士 在弗里斯兰战争中丧命。 他永生的灵魂 等待着最后审判的来临第五节Edel en Hooch gheboren Van Keyserlicken Stam: Een Vorst des Rijcks vercoren Als een vroom Christen man, Voor Godes Woort ghepreesen Heb ick vrij onversaecht, Als een Helt sonder vreesen Mijn edel bloet ghewaecht.Edel en hooggeboren, van keizerlijke stam, een vorst des rijks verkoren, als een vroom christenman, voor Godes woord geprezen, heb ik, vrij onversaagd, als een held zonder vreze mijn edel bloed gewaagd.-第六节Mijn Schilt ende betrouwen Sijt ghy, o Godt mijn Heer, Op u soo wil ick bouwen Verlaet mij nimmermeer: Dat ick doch vroom mach blijven V dienaer taller stondt, Die Tyranny verdrijven, Die my mijn hert doorwondt.Mijn schild ende betrouwen zijt Gij, o God mijn Heer, op U zo wil ik bouwen, Verlaat mij nimmermeer. Dat ik doch vroom mag blijven, uw dienaar t'aller stond, de tirannie verdrijven die mij mijn hart doorwondt.我所皈依者 就是上帝呀,我的主。 您是我所依靠, 我从来不想背弃您。 请赐勇气于我—— 您永远的仆人。 赐予我消灭那让我痛心的 暴君的力量第七节Van al die my beswaren, End mijn Vervolghers zijn, Mijn Godt wilt doch bewaren Den trouwen dienaer dijn: Dat sy my niet verrasschen In haren boosen moet, Haer handen niet en wasschen In mijn onschuldich bloet.Van al die mij bezwaren en mijn vervolgers zijn, mijn God, wil doch bewaren de trouwe dienaar dijn, dat zij mij niet verrassen in hunne boze moed, hun handen niet en wassen in mijn onschuldig bloed.我的上帝呀, 请您保佑您的忠仆 不受所有敌视我 和压迫我的人; 不因为他们的阴谋 而受到惊吓; 不以我那无辜纯净的血 沾染他们的手第八节Als David moeste vluchten Voor Saul den Tyran: Soo heb ick moeten suchten Met menich Edelman: Maer Godt heeft hem verheven Verlost uit alder noot, Een Coninckrijk ghegheven In Israel seer groot.Als David moeste vluchten voor Sauel de tiran, zo heb ik moeten zuchten als menig edelman. Maar God heeft hem verheven, verlost uit alle nood, een koninkrijk gegeven in Israël zeer groot.就似大卫当初 被迫逃难避开扫罗暴君; 我如同圣贤般 不得不为之感叹。 但上帝让崇高的他 从困扰中解脱; 也让他统治了 全以色列的大帝国第九节Na tsuer sal ick ontfanghen Van Godt mijn Heer dat soet, Daer na so doet verlanghen Mijn Vorstelick ghemoet: Dat is dat ick mach sterven Met eeren in dat Velt, Een eewich Rijck verwerven Als een ghetrouwe Helt.Na 't zuur zal ik ontvangen van God mijn Heer het zoet, daarnaar zo doet verlangen mijn vorstelijk gemoed: dat is, dat ik mag sterven met ere in dat veld, een eeuwig rijk verwerven als een getrouwe held.-第十节Niet doet my meer erbarmen In mijnen wederspoet, Dan dat men siet verarmen Des Conincks Landen goet, Dat van de Spaengiaerts crencken O Edel Neerlandt soet, Als ick daer aen ghedencke Mijn Edel hert dat bloet.Niets doet mij meer erbarmen in mijne wederspoed dan dat men ziet verarmen des Konings landen goed. Dat u de Spanjaards krenken, o edel Neerland zoet, als ik daaraan gedenke, mijn edel hart dat bloedt.在逆境中, 我不为其他事情而心软, 除了看到国王 正在衰落的国土—— 你被西班牙践踏, 甜美的荷兰祖国; 我要是想起这件事, 我高贵的心就会淌血第十一节Als een Prins op gheseten Met mijner Heyres cracht, Van den Tyran vermeten Heb ick den Slach verwacht, Die by Maestricht begraven Bevreesden mijn ghewelt, Mijn ruyters sach men draven. Seer moedich door dat Velt.Als een prins opgezeten met mijner heireskracht, van de tiran vermeten heb ik de slag verwacht, die, bij Maastricht begraven, bevreesden mijn geweld; mijn ruiters zag men draven zeer moedig door dat veld.像亲王般骑着马背 和武装部队同行; 被暴君欺骗的我 正期待着战争。 在马斯特里赫特埋伏的敌军 都惧怕我。 人们看得见我骑着马背 英勇驶过草原第十二节Soo het den wille des Heeren Op die tyt had gheweest, Had ick gheern willen keeren Van v dit swear tempeest: Maer de Heer van hier boven Die alle dinck regeert. Diemen altijd moet loven En heeftet niet begheert.Zo het de wil des Heren op die tijd was geweest, had ik geern willen keren van u dit zwaar tempeest. Maar de Heer van hierboven, die alle ding regeert, die men altijd moet loven, Hij heeft het niet begeerd.如果是上帝当初 颁下的指令, 我就算经历暴风雨 也觉得幸运。 但在天上的主, 他管理着天下的一切, 他不期望我们回报, 但这是我们的义务第十三节Seer Prinslick was ghedreven Mijn Princelick ghemoet, Stantvastich is ghebleven Mijn hert in teghenspoet, Den Heer heb ick ghebeden Van mijnes herten gront, Dat hy mijn saeck wil reden, Mijn onschult doen bekant.Zeer christlijk was gedreven mijn prinselijk gemoed, standvastig is gebleven mijn hart in tegenspoed. De Heer heb ik gebeden uit mijnes harten grond, dat Hij mijn zaak wil redden, mijn onschuld maken kond.-第十四节Oorlof mijn arme Schapen Die zijt in grooten noot, V Herder sal niet slapen Al zijt ghy nu verstroyt: Tot Godt wilt v begheven, Syn heylsaem Woort neemt aen, Als vrome Christen leven, Tsal hier haest zijn ghedaen.Oorlof, mijn arme schapen die zijt in grote nood, uw herder zal niet slapen, al zijt gij nu verstrooid. Tot God wilt u begeven, zijn heilzaam woord neemt aan, als vrome christen leven,- 't zal hier haast zijn gedaan.再见,我那可怜的羊群, 它们都感到失落。 虽然要分离, 但牧羊人将无法入睡。 去上帝那儿吧, 聆听他的开示—— 做个虔诚的信仰者; 一切都会在此结束第十五节Voor Godt wil ick belijden End zijner grooter Macht, Dat ick tot gheenen tijden Den Coninck heb veracht: Dan dat ick Godt den Heere Der hoochster Maiesteyt, Heb moeten obedieren, Inder gherechticheyt.Voor God wil ik belijden en zijne grote macht, dat ik tot gene tijden de Koning heb veracht, dan dat ik God de Here, de hoogste Majesteit, heb moeten obediëren in de gerechtigheid.在伟大的上帝面前, 我要向他表白—— 我从来都没有 鄙视过祖国国王。 但我对上帝—— 世界上最崇高的上帝—— 在正义的见证中—— 仍是毕恭毕敬
应注意的问题
(1)歌词的第十二节和第十三节的首字母是Z,这是现代荷兰文的写法,在歌词原文里这两个首字母是S。
(2)在当时那个时代,字母V和字母U是可以互换的。
(3)歌词的第一节中提到了Duitse Bloed,这并不是德意志血统的意思,而是指荷兰和德国同属的日耳曼血统,Duits在现代荷兰文中则专指“德国的”。
参考资料 2
- Het Wilhelmus — 网易云音乐
- 解密全球最古老的荷兰国歌:隐藏着那么多宗教密码 — 荷兰在线